Najczęstsze błędy dostępności na stronach internetowych – i jak je naprawić
Większość problemów z dostępnością w sieci wcale nie jest egzotyczna. To wciąż te same, nieliczne błędy – i właśnie to jest dobra wiadomość: jeśli je znasz, masz już pod kontrolą zdecydowaną większość. Sami prowadzimy na żywo, na produkcji, siedem własnych marek, w tym skaner dostępności, i codziennie widzimy, co na realnych stronach idzie nie tak. Oto te najczęstsze – z konkretnym rozwiązaniem zamiast teorii.
1. Zbyt słaby kontrast kolorów
Jasnoszary tekst na białym tle wygląda w narzędziu do projektowania elegancko, ale dla wielu osób jest po prostu nieczytelny. To zdecydowanie najczęstsze znalezisko. WCAG wymagają dla normalnego tekstu współczynnika kontrastu co najmniej 4,5:1, a dla dużego tekstu 3:1.
- Jak to naprawić: Sprawdź swoje zestawienia kolorów za pomocą narzędzia do badania kontrastu (np. WebAIM Contrast Checker). Przyciemnij szarą czcionkę, aż wartość będzie odpowiednia.
- Nigdy nie polegaj wyłącznie na kolorze, by przekazać znaczenie – np. „czerwone pola są obowiązkowe”. Zawsze dodawaj tekst lub symbole.
2. Brakujące lub bezsensowne teksty alternatywne przy obrazach
Czytniki ekranu odczytują tekst alternatywny, gdy obrazu nie można zobaczyć. Jeśli go brakuje, użytkownicy słyszą tylko nazwę pliku w stylu „IMG_4821.jpg” – bezużyteczne. Równie źle: tekst alt typu „obraz” albo ciąg słów kluczowych.
- Jak to naprawić: Opisz treść i funkcję obrazu zwięźle i rzeczowo. „Pracownica doradza klientowi przy ladzie recepcji” zamiast „doradztwo”.
- Czysto dekoracyjne obrazy otrzymują puste
alt="", aby czytnik ekranu je pominął. Tutaj jest to wyraźnie poprawne – nie każdy obraz potrzebuje opisu.
3. Strona nieobsługiwalna z klawiatury
Wiele osób nie używa myszy – z powodu ograniczeń ruchowych, niepełnosprawności wzroku albo po prostu z przyzwyczajenia. Jeśli klawiszem Tab nie da się przejść przez menu, linki i formularze, albo lista rozwijana nie otwiera się z klawiatury, strona jest dla takich osób bezużyteczna.
- Jak to przetestować: Odłóż mysz na bok i obsługuj swoją stronę wyłącznie klawiszami Tab, Shift+Tab i Enter. Czy dostaniesz się wszędzie? Czy możesz uruchomić każdy element?
- Jak to naprawić: Używaj prawdziwych elementów HTML, takich jak
i, zamiast klikalnych. Te są obsługiwalne z klawiatury z definicji. Interaktywne komponenty własne wymagają odpowiednich ról ARIA i obsługi klawiatury.4. Niewidoczny wskaźnik fokusu
Ściśle powiązane z punktem 3: kto nawiguje klawiaturą, musi widzieć, gdzie się aktualnie znajduje. Wiele projektów usuwa ramkę fokusu za pomocą
outline: none, bo „przeszkadza” – i tym samym czyni stronę bezużyteczną.- Jak to naprawić: Nigdy nie usuwaj fokusu bez zastępstwa. Zamiast tego zaprojektuj dobrze widoczny, własny styl fokusu z wyraźnym kontrastem.
5. Formularze bez powiązanych etykiet
Pola wprowadzania, których opis figuruje wyłącznie jako tekst zastępczy (placeholder) w polu, to klasyk. Placeholder znika podczas pisania, a czytniki ekranu często w ogóle nie potrafią przypisać takiego pola.
- Jak to naprawić: Połącz każde pole za pomocą atrybutu
forz widoczną. - Przy błędach podawaj jasny komunikat – „Podaj prawidłowy adres e-mail” – zamiast tylko zabarwiać pole na czerwono.
6. Brakująca lub pomieszana struktura nagłówków
Użytkownicy czytników ekranu często przeskakują od nagłówka do nagłówka, aby ogarnąć stronę. Jeśli nagłówki są tylko wizualnie „duże i pogrubione”, ale nie są prawdziwymi
do, albo gdy pomijane są poziomy, ta orientacja zostaje utracona.- Jak to naprawić: Stosuj logiczną hierarchię: jedno
na stronę, pod nimdla głównych sekcji,dla podpunktów. Rozmiar regulujesz przez CSS, a nie przez błędny poziom.
7. Nic nie mówiące teksty linków
„Kliknij tutaj” albo „dowiedz się więcej” wyrwane z kontekstu są bezwartościowe. Czytniki ekranu potrafią odczytać wszystkie linki strony jako listę – dziesięć razy „dowiedz się więcej” nikomu nie pomoże.
- Jak to naprawić: Pisz teksty linków zrozumiałe także samodzielnie: „Zobacz usługi” zamiast „więcej”.
8. Filmy bez napisów, brak oznaczenia języka
Treści audio i wideo potrzebują napisów, aby mogły z nich korzystać osoby niesłyszące. A w znaczniku
zaskakująco często brakuje atrybutulang="pl"– bez niego czytnik ekranu odczyta polski tekst być może z angielską wymową.- Jak to naprawić: Ustaw
lang="pl"i dołącz do filmów ścieżkę napisów.
Jak postępować systematycznie
Automatyczny skaner (np. axe albo nasze własne narzędzie) wykrywa niezawodnie mniej więcej połowę tych problemów – kontrasty, brakujące atrybuty alt, brakujące etykiety. Druga połowa wymaga testu manualnego: przejścia klawiaturą, próbki z czytnikiem ekranu, spojrzenia na logikę. Nie polegaj więc wyłącznie na zielonym wyniku narzędzia.
Bądź wobec siebie szczery co do zakresu: dla małej strony-wizytówki często wystarczy starannie odhaczyć te osiem punktów. Kto prawnie podlega ustawie o wzmocnieniu dostępności (BFSG) – np. sklepy internetowe lub określone usługi – powinien podejść do tematu bardziej strukturalnie i z udokumentowanym testem. Większość błędów to jednak żadna czarna magia, lecz dbałość o szczegóły.
Potrzebujesz własnej strony, narzędzia lub SaaS?Zbudujemy je w stałej cenie — przez zespół, który prowadzi na żywo siedem własnych marek. Jasny zakres, jasna cena, jasny termin.
Rozpocznij projektUsługi i ceny